sland enn til fyrirmyndar

a gleur mig mjg a sj a einhvern vill akka innflytjendum opinberlega fyrir a auga mannlf og menningu slands. Satt a segja g erfitt a muna eftir slk herfer heimalndum mnum. A svona herfer gengur hr kemur mr ekki vart. au lagabreytingar vi tlendingalgin sem samykkt voru vor 2008 - og reyndar einnig hvert einasta skounarknnun um mli - endurspegla v a mean flk um allan heim hinga kemur til a taka tt a byggja hr upp fjlbreytt og flugt samflag, taka slendingar bara vel moti etta flk. Svona a a vera, og ess vegna r g bi stoltur og akklatur a ba hr.

mbl.is tlendingum akka fyrir a auga samflagi
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Til hamingju, okkar ll

a er sannarlega frbr listi, og g er mjg ngur me rslitin gr. g ska okkar frambjendur til gs gengis. fram til sigurs vor!
mbl.is Sterkur endurnjaur hpur
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

2008 og 2009: Innflytjenda- og flttamannaml, og n

A mrgu leyti hefur ri 2008 bor me sr mikinn rangur innflytjenda- og flttamannamlum. Vi Vinstri-Grn fgnum v a n skuli tryggt me lgum a engin kona af erlendum uppruna veri rekin r landi fyrir sk a hafa brotist undan ofbeldi maka sns, a ungum innflytjendum verur hr eftir gert kleift a halda fram nmi framhaldsskla gegn yfirlsingu foreldris ea forramanns um a framfrsla veri trygg, a skilyri fyrir dvalarleyfi vegna nms hefur minnka r 100% 75%, og a flagsleg asto ea atvinnuleysisbtur koma ekki lengur veg fyrir a endurnjun dvalarleyfis. En ri 2008 hefur lka undirstrika hve mikil vinna s framundan innflytjenda- og flttamannamlum.

g bendi fyrst og fremst atvinnuml. Vi viljum sj a tmabundi atvinnuleyfi veri skilgreint sem tmabundi leyfi veitt tlendingi til a ra sig til starfa hr landi tiltekinni starfsgrein h vinnusta ea vinnuveitanda, sem er samrmi vi a sem stendur stefnu rkisstjrnarinnar um algun innflytjenda. Atvinnuleyfi afhent einstaklingum hjlpar til vi a veita atvinnurekendum nausynlegt ahald. tryggir etta a enginn getur misst starf sitt vegna atvinnurekenda sem reynir a blekkja erlent starfsflk kostna slenska starfsflksins. ar fyrir utan mundi etta fyrirkomulag gera atvinnumarkainn sveigjanlegri og annig bta efnahag jarinnar. essi tillaga hefur fengi mikinn og verplitskan stuning og vonandi stgur rkistjrnin etta skref ur en langt um lur.

ru lagi er slenskunm fyrir tlendinga srstaklega ljs eirra nja krafa fr rkistjrninni, a eir sem skja um rkisborgarartt gangist undir prf slensku. Vi viljum a essi nmskei veri keypis, og felldar inn vinnutma egar hgt er. Lka er a mikilvgt a benda a essi nmskei eiga a vera stlu, varandi hver m kenna og hva er kennt eins og er gert nmsefni annarstaar og rum nmsgreinum. a hefur lka veri lg fram ingslyktun fr Vinstri-Grnum um ageratlun um slenskukennslu fyrir innflytjendur, ar sem markmi tlunarinnar er a efla smenntunarmistvar til a kenna innflytjendum slensku, a efla slenskukennslu vinnumarkai, a tryggja a brn innflytjenda og foreldrar eirra fi allar nausynlegar upplsingar um rttindi sn og skyldur um lei og sklaganga hefst og slkt gildi um ll sklastig, meal annars.

rija lagi undirstrikar ml Pauls Ramses hve miki skortir flttamannalgum. ess vegna tldum og teljum vi a sanngjarnt og skynsamlegt a maur sem hefur veri skipu a fara r landinu eigi rtt til a leita rlausnar dmstla, og a dvelja landinu mean mli er til meferar. a er lka samrmi vi aljleg lgum, v a var Flttmannafulltri Sameinuu janna (UNHCR) sem mldi me essum breytingum okkar lg. a var lagabreyting sem vi lgum til vor, sem fyrrverandi rkistjrn hafnai.

Einnig voru lagar til breytingar varandi fjlskyldur tlendinga a a teljist til grunnmannrttinda a halda fjlskyldunni saman. v sambandi bendi g almennu mannrttindayfirlsinguna fr 1948 og aljasamninginn um borgaraleg og stjrnmlaleg rttindi fr 1966 ar sem segir: Fjlskyldan er hin elilega grundvallarhpeining jflagsins og rtt vernd jflagsins og rkisins. a hefur UNHCR lka teki undir.

sastu lagi tel g a sorglegt, sanngjarnt og ekki samrmi vi stjrnuskr slands a Mslmar slandi eru enn a ba eftir grnu ljsi til a byggja mosku hr landi. Vi styjum trfrelsi, sem vernda er okkar stjrnuskr, og egar trarmenn eru ltnir ba rum saman til ess a einfaldlega byggja bnahs er augljslega trfrelsi halla.

a er mikil vinna fram undan innflytjenda- og flttanannamlum, af sjlfsgu. En g er bjartsnn, og sannfrur um a flestir slendingar fagna sanngirni og rttlti okkar fjlmenningasamflagi.


Atvinnuml slandi - Njar hugmyndir

Atvinnuleysi er a aukast. Gamlar og reltar hugsjnir, sem stjrn landsins hefur byggst sustu tjn rin, ganga ekki lengur. a er ekkert skrti a a besta sem Sjlfstisflokkurinn hefur haft a bja jinni su strijuframkvmdir og hvalveiar. Ef slkar hugmyndir bttu efnahagslfs slands vrum vi ekki essari kreppu dag. En vi erum a. ess vegna teljum vi Vinstri-Grnum a tmi s kominn til a grpa til agera og reyna njar leiir, ekki bara til a koma okkar gegnum essa erfiu tma, heldur til a komast betra form en nokkra sinni fyrr.

fyrstu lagi eru mikil tkifri uppbyggingu innvium slensks samflags. Okkar vantar vegi, brr og hafnir, bi hfuborgsvinu og t landi, okkur srvantar endurbtur. Skgrkt getur einnig veri str hluti af essu. Rkistofnun sem rur fleiri flki til starfa essu svii hefur tvfld hrif hn veitir flk atvinnu og endurnjar landi. a er lka ager sem hefur sanna sig um allan heim, sambrileg vi Atvinnuverkefnisstjrnina (WPA) ri 1939 sem tti stran hlut a bjarga Bandarkjunum r kreppunni snum tma. a er kominn tmi til a taka til vi essar agerir hr landi.

ru lagi er n tkni rtt a slta barnssknum hr landi. ar skortir aeins tvr aulindir: myndunarafl og einbeitni. a er sannarlega ngu af hvoru tveggja hr landi. Hvort sem vi erum a tala um hugbna ea vlbna verum vi a fjrfesta essari vaxandi atvinnugrein, en hn sr alltaf neytendur um allan heiminn.

riju lagi bendi g a bandarsk stjrnvld hafa breytt stefnu sinni umhverfis- og orkumlum. Barack Obama, Bandarkjaforseti, hefur treka sagt a hann vilji virkja umhverfisvnar og endurnjanlegar orkulindir. vesturhluta Bandarkjanna, fr Wyoming til Kalifornu, eru mikil jarhitasvi en ar er nnast engin jarhitavirkjun. Vi okkur blasa mikil atvinnu- og viskiptatkifri essu svii, .e.a.s. okkar ekking jarhituorku.

Auvita vaknar spurningin um hvar vi finnum peninga til a fjrfesta njum strfum. Vi Vinstri-Grnum stndum vr um velferakerfi. ess vegna tri g a, sta a skera niur okkar heilbrigiskerfinu eins og Sjlfstisflokkurinn vildi gera, eigum vi frekar a taka a minnsta kosti hluti af eim 1,5 milljrum sem eyrnamerktar voru fyrir Varnarmlastofnunina og leggja stainn uppbyggingu atvinnulfs slandi. g tel a forgangsrin eigi a vera s allir sem geta unni hafi vinnu og vihalda traustu velferakerfi.

a er erfiar tmar framundan a mun taka langan tma a komast gegnum . En ef vi stndum saman, einbeitum okkar a framtinni, yfirgefum reltar hugsjnir og fgnum njum leium, getum vi byggt upp sland n.


Framt slands er bjrt n ESB

a er varla hgt a opna bla, kveikja sjnvarpi ea hlusta tvarp n ess a lesa og heyra um kreppuna. Fyrir flesta slendingar er staan augljslega mjg erfi, enda mlist 12-mnaa verblga 14% september en 12-mnaa launabreytingar aeins 9%. Vi vitum ll a frjlshyggjustefna fortar gengur ekki upp lengur. r lexur sem heimurinn tti a hafa lrt ri 1929 voru hunsaar af slenskri nfrjlshyggju og hagsmunaflum, sem reyna n a segja okkar a etta s allt Bandarkjunum a kenna. Stareyndin er hins vegar s a fjlmargir hfu vara vi slenska hruninu, m.a. aljlegir srfringar fr Standard & Poor's sem sgu rum saman a efnahagskerfi slands vri a ofhitna og nausynlegt a grpa til agera. Talsmenn Vinstrihreyfingarinnar grns frambos vruu lka vi runinni rum saman og krfust stefnubreytinga, lgu fram treku ingml sem hefu komi veg fyrir skelfingu sem vi erum n a upplifa. En allt kom fyrir ekki. rtt fyrir g r r fjlmrgum ttum hunsuu stjrnvld heilbriga skynsemi og lrislega umru og hldu v fram vert gegn v sem saga efnahagslfs heimsins kennir okkur a etta mundi allt reddast, trin frjlsa markai mundi sjlfkrafa leirtta krsinn, aumenn vru j a fra svo miki jarbi me bttum hag okkar allra.

a liggur fyrir a etta rugl gengur ekki lengur. Okkar vantar miklu sterkari yfirstjrn og regluverk kringum fjrmlastarfsemi og vandari lggjf og ara sn varandi efnahagsml. Okkur vantar lka alvru lri og opna umru n ess a henni s strt af hagsmunaflum.

N er m.a. miki tala um inngngu ESB. g tla a benda nokkur atrii essari umru um af hverju ESB er enginn tfralausn, og hvers vegna a er grarlega mikilvgt a vernda okkar hagsmuni sta ess a selja landi til ESB.

g tek undir a a er mikilvgt a ra ESB, en a verur a gera skynsmum grunni en ekki plitskum srhagsmunaleik ea gu tiltekinna afla. Persnulega s g bi kosti og galla me aild ESB, og mr ykir randi a slendingum s ger g grein fyrir hvoru tveggja en fi ekki bara sig endalausan rur um inngngu. Okkur vri betur fyrir komi nna ef meiri hersla hefi veri a grandskoa raunhfar agerir til a sporna vi galinni tenslu bankanna, og aeins minni orka og hersla hefi fari botnlausan rur um evruna sustu vikur og mnui evru sem vi getum fyrsta lagi teki upp eftir mrg r. Astejandi vandi krefst raunsrra lausna nna, v a fyrirtkjum og heimilum blir nna. Samfylkingin virist vilja a mli varandi inngngu ESB rlli gegn n alvru umru. a er sagt a vi sum bin a tala ng um mli, og a n essu neyartilfelli s a brnt a fara ESB eins fljtt og hgt er a vi eigum ekki ara valkosti.

En bum hg: innganga ESB er mjg alvarleg kvrun sem myndi hafa varanleg hrif okkur ll. Auk ess rllar aild ekki sisvona gegn, og sur upptaka evru. mis ESB-lnd ba enn eftir a taka upp evru en f a ekki. ESB er ekki frstundaklbbur, ar sem hgt er a segja sig r ef hann hentar okkar ekki lengur. Neyarstand eins og efnahagskreppan breytir v ekki. vert mti getur innganga ESB gert slmt stand verra. Horfum til Portgal sem dmi: Portgal er lti land sem byggir grunn efnahagslfsins a flytja t landbna (sem tti a hljma kunnulega) en glmdi vi efnahagsvanda. kvrun var tekin a fara ESB. Innan eins r aeins eitt r fr atvinnuleysi r 4,3% til 7,6% ri 2005. Verg jarframleislan er dag meal ess lgsta vesturhluta Evrpu. Innganga ESB borgai sig fyrir suma Portgal, tiltekin hagsmunafl, en geri um lei grarlegan skaa fyrir margt anna. Stareyndin er s a innganga ESB getur skeki efnahagslfi sem er allt lagi egar allt er sma, en fyrir lnd bor vi Portugal og sland, getur a veri skelfilegt. Gleymum v ekki a langvarandi atvinnuleysi og htt hefur veri fylgifiskur margra evru-rkja. g segi: nnast allt er betra en atvinnuleysi. Og a arf ekki a spyrja mrg runarrki um hvernig eim lur gagnvart ESB. eirra augum er ESB ekkert betra en Bandarki Norur Amerku srhagsmunagslu og nlendustefnu gagnvart ftkari rkum.

Satt best a segja erum vi ekki bin a prfa a taka upp heilbriga skynsemi ur en vi tkum svona rttk skref. Hva skiptir a mli ef vi gngum ESB, ef vi tlum a haga okkur fram eins og vi hfum gert? Hva myndi breytast ef sama lii sem ber byrg okkar standi dag er enn vi vld? Hvernig erum vi a ganga til framtar ef vi kjsum enn gamaldags frjlshyggju vihorf og breytum ekki samflaginu til hins betra?

a sem vi eigum og urfum a gera er a taka upp sterkara ahald bnkum og sterkari lggjf og sn hagstjrn, eins og g sagi, en lka a fjrfesta okkar eigin hagsmunum slandi. Veljum slenskt, segir vrumerki, og a er g hugmynd, kannski s besta. En veljum slenskt ir ekki aeins a vi, sem neytendur, kaupum slenskt a ir lka a stjrnvld styrki slenska framleislu og geri slenskar vrur drari fyrir okkar. Tmabundin niurgreiing innlendar vrur er ager sem hefur sanna sig efnahagskreppum um allan heim. En veljum slenskt ir lka a stjrnvld fjrfesta slenskum fyrirtkjum, sta ess a niurgreia erlend strfyrirtki og aljasamsteypur sem fara me langmestan hagna beint r landi, og setja upp lver sem skaar ara uppbyggilega starfsemi og eyileggur nttru landsins

g er stoltur af v og akkltur fyrir a vera slenskur rkisborgari. Og ess vegna tel g a skynsamlegt a vernda okkar hagsmuni og styrkja okkar samflag fyrst og fremst, ur en vi tkum skref sem hefur ekki enn sanna sig sem nausynlegt, og gti hugsanlega gert okkar stand verra. g sj engan stan fyrir v a selja landi okkar vegna kruleysi haldsmanna.

Styttari ger af essari grein birtast Morgunblainu 17. nvember 2008.


Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband